«نمایشگاه قرآن» سنگر همبستگی ملی در روزگار جنگ رسانهای
سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم از اول تا نیمه اسفندماه از ساعت ۱۶ تا ۲۳ در شبستان اصلی مصلای امام خمینی(ره) تهران برگزار میشود.
به گزارش پایگاه خبری بانوان قرآنی، حجتالاسلام والمسلمین حمیدرضا اربابسلیمانی، رئیس سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن در نشست خبری نمایشگاه قرآن ضمن رونمایی از پوستر این دوره گفت: امروز در آستانه ماه رمضان و برگزاری سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن گرد هم آمدهایم، نه صرفاً برای معرفی یک رویداد قرآنی، بلکه برای بازخوانی یک پیوستگی و دلبستگی تاریخی؛ پیوستگی تاریخی یک ملت با قرآن و دلبستگی مردم شریف ایران به این کتاب آسمانی.
معاون وزیر و رئیس مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تصریح کرد: از این منظر، شعار امسال «ایران در پناه قرآن» معنا پیدا میکند. این شعار تنها یک عنوان نیست، بلکه یک جهتگیری تمدنی و تکیهگاه هویتی است. قرآن محور همبستگی ملی و اقتدار فرهنگی ماست و هرگز نباید این حقیقت را فراموش کنیم.
زمان، مکان و فرایندهای اجرایی
اربابسلیمانی اعلام کرد: سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم به فضل الهی از اول تا نیمه اسفندماه در شبستان اصلی مصلای امام خمینی(ره) تهران از ساعت ۱۶ تا ۲۳ برگزار میشود.
رئیس مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به مراحل آمادهسازی این رویداد گفت: نخستین گام، راهاندازی دبیرخانه نمایشگاه در اردیبهشتماه بود. گام دوم، تشکیل شورای مشورتی با رویکرد کیفی و محتوایی برنامهها بود که تا پایان آذرماه، ۱۸ جلسه برگزار کرد. گام سوم، تشکیل شورای طرح و برنامه با رویکرد محتوایی، اجرایی و نظارتی بود که از ابتدای دی تا بیستم بهمنماه، ۲۴ جلسه تشکیل داد. گام چهارم نیز تشکیل شورای سیاستگذاری نمایشگاه با ریاست وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدعباس صالحی، در هفتم بهمنماه بود.
اهداف راهبردی نمایشگاه
وی اهداف راهبردی نمایشگاه را چنین برشمرد: اهتمام ویژه به نهاد خانواده با هدف ترویج سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی؛ توجه ویژه به موضوع عترت در کنار قرآن و اختصاص بخشهایی به نهجالبلاغه، صحیفه سجادیه، مهدویت و غدیر؛ توجه به دیپلماسی قرآنی از طریق دعوت از اندیشمندان، هنرمندان و فعالان جهان اسلام و بهرهگیری از فناوریهای نوین و ظرفیتهای دانشبنیان.
رئیس نمایشگاه قرآن افزود: موضوعات محوری نمایشگاه شامل قرآن و امیدآفرینی و نشاط اجتماعی، قرآن و همبستگی ملی و انسجام اسلامی، قرآن و انقلاب اسلامی، قرآن و نماز و مسجد تراز، قرآن و اصلاح الگوی مصرف، قرآن و عفاف و حجاب، قرآن و پیامبر اعظم به مناسبت هزار و پانصدمین سال میلاد پیامبر اکرم (ص)، قرآن و امر به معروف و نهی از منکر، قرآن و نهجالبلاغه، قرآن و صحیفه سجادیه، قرآن و مهدویت، قرآن و غدیر، قرآن و سیره انبیا و ائمه اطهار (ع) و قرآن و علوم روز است.
قالبهای اجرایی و ساختار نمایشگاه
وی با اشاره به قالبهای اجرایی نمایشگاه گفت: بازیها و سرگرمیهای سالم برای کودکان و نوجوانان، تولیدات رسانهای و آفرینشهای هنری، صنایع فرهنگی و خلاق، پژوهشهای مسئلهمحور، تازههای نشر و عرضه محصولات قرآنی، آموزشهای نوین و هوش مصنوعی و فناوریهای جدید از جمله این قالبهاست.
به گفته ارباب سلیمانی، مساحت کل نمایشگاه حدود ۱۶ هزار متر مربع و فضای مفید آن حدود ۱۱ هزار متر مربع است. نمایشگاه در قالب ۱۲ کمیته ستادی و اجرایی، ۱۱ بخش نمایشگاهی با رویکرد فرهنگی و محتوایی و سه بخش فروشگاهی با رویکرد اقتصاد فرهنگ سازماندهی شده و بیش از ۷۰ زیرمجموعه، رویداد و غرفه تخصصی خواهد داشت.
تفاوتهای نمایشگاه امسال با دوره قبل
اربابسلیمانی با اشاره به تفاوتهای این دوره با سال گذشته گفت: در راستای عدالت فرهنگی، علاوه بر تهران، در ۲۴ استان نیز نمایشگاه قرآن با همین شعار برپا میشود. افزایش مشارکت نهادها، نقد و بررسی ترجمههای قرآن و معرفی ترجمههای برتر پس از انقلاب، برگزاری کرسیهای تلاوت هر شب، رونمایی از آثار فاخر حوزه قرآن و عترت و تأکید بر چهار مؤلفه کیفیتمحوری، مردمیسازی، نوآوری و بهرهگیری از ظرفیت نخبگان و فناوریهای نوین از دیگر تفاوتهاست.
وی افزود: اهتمام به معارف قرآن و اهلبیت (ع) به صورت توأمان، اختصاص بخش ویژه به پیامبر اعظم (ص)، تقویت بخش بینالملل و استقرار بخشهای نمایشگاهی و فروشگاهی در شبستان مصلای تهران از دیگر ویژگیهای این دوره است.
نمایشگاه قرآن؛ پاسخی فرهنگی به هتاکیها
اربابسلیمانی با اشاره به برخی حوادث اخیر از جمله توهین به مقدسات و قرآنسوزی گفت: ما در شرایط خاصی قرار داریم و شاهد روزهای تلخ و سختی بودهایم. اما قرآن هرگز نمیسوزد؛ چراکه قرآن ذکر، نور و وحی الهی است و خداوند فرموده است: «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ». آنچه به ما مربوط است، مهجوریتزدایی از ساحت قرآن و مظلومیتزدایی از ساحت اهلبیت (ع) است.
وی تأکید کرد: نمایشگاه قرآن فرصتی برای معرفی بهتر قرآن، فعالان قرآنی، انتقال تجربه و ارائه دستاوردهای نوین در حوزه قرآن و عترت است و میتواند سکویی برای معرفی این آثار در سطح ملی و بینالمللی باشد.
رسانهها در خط مقدم جهاد تبیین
رئیس نمایشگاه خطاب به اصحاب رسانه گفت: قرآن متعلق به یک مرکز خاص نیست و ما مسلمانتر از شما نیستیم. همه ما نسبت به قرآن دین داریم. از شما میخواهیم با حضور و پوشش گسترده اخبار نمایشگاه، زمینه امیدآفرینی در جامعه را فراهم کنید. امروز رسانه در خط مقدم است و دشمنان از این ظرفیت برای تخریب ارزشها بهره میبرند. ما نیز باید با برنامهریزی صحیح و هدفمند در همین میدان وارد شویم.
وی با استناد به کلام امیرالمؤمنین (ع) در نهجالبلاغه مبنی بر هدف قرار دادن دشمن از همان نقطهای که حمله میکند، گفت: امروز دشمن از طریق رسانه به ارزشها، همبستگی و وحدت ما آسیب میزند و در چنین شرایطی وظیفه رسانهها مضاعف است.
اربابسلیمانی ابراز امیدواری کرد با حضور گسترده مردم و پوشش مناسب رسانهای، این دوره از نمایشگاه در تراز مطلوب خود برگزار شود.
رئیس مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اینکه ماه مبارک رمضان، ماه عبودیت و بندگی، ماه روزهداری است، گفت: روزه یکی از مهمترین عبادات و سرچشمه تقوا و پرهیزکاری است. در ماه شریف رمضان روح انسان تلطیف میشود، اراده انسان تقویت و غرایز او تعدیل میشود.
وی افزود: روزه به ما درسهای فراوانی میآموزد؛ از جمله درس برابری و مساوات. با روزهداری، اغنیا طعم گرسنگی را میچشند تا نسبت به ضعیفان رحم داشته باشند. اگر ثروتمندان جهان چند روز در سال روزه بگیرند و طعم درد و رنج گرسنگی را بچشند، آیا باز هم این همه گرسنه در جهان خواهیم داشت؟
اربابسلیمانی با اشاره به دو پرسش رایج درباره روزه اظهار کرد: همواره این سؤال مطرح بوده که آیا روزه تنها به ما مسلمانان تکلیف شده است؟ قرآن کریم میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ». از همین آیه و حتی از تورات و انجیل فعلی که در دسترس ماست استفاده میشود که روزه در میان یهود و نصارا نیز وجود داشته است. منابع تاریخی نیز نشان میدهد که اقوام و ملل دیگر هنگام مواجهه با غم و اندوه و سختیها به روزه پناه میبردند؛ بنابر این روزهداری اختصاص به مسلمانان ندارد.
وی درباره این پرسش که چرا روزه در ماه رمضان واجب شده است؟ تصریح کرد: پاسخ روشن است؛ این ماه نسبت به سایر ماهها برتری ویژهای دارد. در قرآن کریم تنها ماه قمری که نام آن ذکر شده، ماه مبارک رمضان است و این خود نشاندهنده جایگاه ممتاز آن است. اهمیت ماه رمضان به نزول قرآن در این ماه است. قرآن میفرماید: «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ»؛ نمیفرماید شهر رمضان الذی کتب علیکم الصیام. برتری ویژه این ماه، نزول قرآن کریم در آن است.
اربابسلیمانی ادامه داد: در کتب اسلامی آمده است که همه کتابهای بزرگ آسمانی در ماه مبارک رمضان نازل شدهاند. در روایتی از امام صادق (ع) آمده است که تورات در ششم ماه رمضان، انجیل در دوازدهم، زبور در هجدهم و قرآن مجید در شب قدر نازل شده است. اگر به این روایت توجه کنیم درمییابیم که ماه رمضان، ماه تعلیم و تربیت بوده و هست و انبیای الهی در پرتو نور وحی و کتاب آسمانی، رسالت تعلیم و تربیت را بر عهده داشتهاند. خلاصه سخن آنکه ماه رمضان، ماه رشد و تعالی در سایه نور الهی است.
ادامه نشست خبری سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم، بخش پرسش خبرنگاران بود و مسئولان نمایشگاه به سؤالات مطرحشده درباره حمایتهای مالی، حضور دانشگاهیان، برنامههای بخش بینالملل، فناوریهای نوین، خدمات رفاهی و … پاسخ دادند.
احتمال تخصیص بنکارت حمایتی به فعالان قرآنی
اربابسلیمانی درباره اختصاص بنکارتهای حمایتی به مؤسسات و فعالان قرآنی با اشاره به محدودیتهای مالی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: با وجود محدودیتهای اعتباری، مذاکراتی با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام شده و تلاش بر این است تا در صورت تأمین منابع، امکان اجرای این حمایتها فراهم شود.
وی در پاسخ به سؤالی درباره برنامههای ویژه به مناسبت ۱۵۰۰ سالگی میلاد پیامبر اعظم(ص) گفت: بخشی مستقل با رویکرد وحدتآفرین پیشبینی شده است که در آن روایتهای قرآنی و سیره نبوی، نشستهای اندیشهمحور، برنامههای خانوادگی و همایش «بانوی اسوه» با محوریت تبیین سیره حضرت خدیجه(س) برگزار خواهد شد.
معاون وزیر ارشاد ادامه داد: از دیگر برنامههای امتدادی نمایشگاه، اجرای برنامههای زنده قبل و بعد از اذان مغرب در ایستگاههای پرتردد مترو تهران است. همچنین پویش سراسری ایران در پناه قرآن در فضای مجازی با هدف تولید محتوا و مشارکت مردمی برگزار میشود.
توجه ویژه به پژوهشهای دانشگاهی و مطالعات میانرشتهای
مرتضی خدمتکار، معاون محتوایی سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن نیز در پاسخ به پرسش دیگر درباره سهم دانشگاهیان و پژوهشگران علوم قرآنی در این دوره از نمایشگاه گفت: امسال بخش مستقلی با عنوان «پژوهشها و مطالعات کاربردی قرآن و عترت» در نمایشگاه پیشبینی شده است. در این بخش، ظرفیت دانشگاهها بهکار گرفته شده و نشستهای تخصصی با حضور اساتید حوزوی و دانشگاهی، بهویژه در حوزه مباحث میانرشتهای قرآن و علوم روز برگزار خواهد شد.
وی ادامه داد: همچنین حضور دانشگاههای مختلف، بهویژه دانشگاههای هنری از جمله دانشگاه سوره، در بخش نهادها و سازمانها پررنگ خواهد بود. بخش حوزوی نیز بهصورت مستقل آخرین دستاوردهای پژوهشی خود را عرضه خواهد کرد.
هوش مصنوعی و فناوریهای نوین؛ محور جذب نسل جوان
معاون محتوایی نمایشگاه قرآن در پاسخ به پرسشی درباره نقش ابزارهای نوین در جذب نوجوانان و جوانان، اعلام کرد: امسال بخش مستقلی با عنوان «هوش مصنوعی و فناوریهای نوین» در نمایشگاه فعال خواهد بود. شش مجموعه دانشبنیان دارای مجوز از معاونت علمی ریاست جمهوری در این بخش حضور دارند. همچنین هر شب رویدادی با محوریت تولید محتوای قرآنی بر بستر هوش مصنوعی با حضور دانشآموزان و دانشجویان برگزار میشود و خروجی این رویدادها در قالب نمایشگاههای روزانه در معرض دید عموم قرار میگیرد.
برنامههای ویژه در واکنش به هتک حرمت قرآن و مساجد
خدمتکار درباره اقدامات ویژه در پی هتک حرمتهای اخیر به قرآن و مساجد گفت: مسئولان نمایشگاه اعلام کردند در بخش کودک و نوجوان با فضاسازی و روایتگری مناسب به این موضوع پرداخته خواهد شد. همچنین یادمان شهدای قرآنی در کمیته هنر و رسانه پیشبینی شده و در قالب روایت هنری به وقایع اخیر توجه میشود. برنامه «مسجد؛ پایگاه قرآن» نیز به عنوان یکی از رویدادهای ملی نمایشگاه به این موضوع اختصاص دارد.
حضور ۱۶ کشور در بخش بینالملل
اصغر امیرنیا، معاون اجرایی سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن نیز در خصوص برنامهها و بخشهای بخش بینالملل گفت: نشست قرآنی تهران با حضور هشت اندیشمند و ۱۲ هنرمند خارجی برگزار میشود. علاوه بر آن، هنرمندان و اندیشمندانی از کشورهای اندونزی، مصر، عمان، کویت، ترکیه، پاکستان، بحرین، چین، افغانستان، الجزایر، رومانی، عراق، بوسنی، قزاقستان و تونس برای حضور در نمایشگاه اعلام آمادگی کردهاند و براساس اعلام برگزارکنندگان، هیچ یک از دعوتها تاکنون لغو نشده است.
نهادهای مشارکتکننده و رویکرد خدمتمحور
معاون اجرایی در پایان این نشست درباره بخش نهادها و دستگاههای دولتی گفت: آموزش و پرورش، میراث فرهنگی، نیروهای مسلح، شهرداری تهران، شورای عالی قرآن، انجمن خادمان قرآن، مؤسسه نشر و تنظیم آثار امام(ره)، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان اوقاف، اداره کل ارشاد استان تهران، کمیته امداد و حدود ۲۰ مؤسسه فعال قرآنی حضور خواهند داشت. رویکرد امسال «خدمتمحوری» است و دستگاهها صرفاً به ارائه گزارش عملکرد اکتفا نخواهند کرد.
