زنان فعال در مسیر انتظار؛ از ایمان فردی تا فرهنگ جمعی
یکی از ابعاد اساسی نقش زنان در جامعه مهدوی، خودسازی فردی است. زنان با رشد روحی، عاطفی و اخلاقی خود، توانایی الگوسازی برای خانواده و جامعه را پیدا میکنند.
به گزارش پایگاه خبری بانوان قرآنی، طاهر قلی زاده کارشناس خانواده در یادداشتی به ابعاد زنان در مسیر انتظار و مهدویت پرداخته است.
اندیشه مهدویّت، نمادی از پیروزی نهایی نیروی حق، استقرار عدالت و صلح، و مقابله با ظلم و باطل است. این باور، تنها به سطح اعتقاد فردی محدود نمیشود و مسیر شکلگیری یک جامعه اخلاقمدار و آماده برای ظهور را نیز در بر میگیرد. در این مسیر، نقش زنان از اهمیت ویژهای برخوردار است، چرا که آنان علاوه بر اثرگذاری مستقیم بر محیط خود، مسئولیت تربیت و آمادهسازی نسل آینده را نیز به صورت پررنگی پیگیری دارند. زنان میتوانند ارزشهای اخلاقی، دینی و مهدوی را در بستر خانواده و جامعه نهادینه کنند و با این کار، علاقه و عشق به حضرت مهدی(عج) را تداوم بخشند. پیرامون این موضوع، یادداشتی از حجتالاسلام طاهر قلیزاده کارشناس مباحث خانواده، به دستمان رسیده است که اهمیت نقش روحی، روانی و تربیتی زنان در تحقق جامعه مهدوی را بررسی کرده و راهبردهایی برای ایفای این رسالت ارائه میدهد.
یکی از ابعاد اساسی نقش زنان در جامعه مهدوی، خودسازی فردی است. زنان با رشد روحی، عاطفی و اخلاقی خود، توانایی الگوسازی برای خانواده و جامعه را پیدا میکنند. خودآگاهی، شناخت نقاط قوت و ضعف، و تقویت ایمان و اخلاق فردی، پایههای لازم برای تأثیرگذاری فرهنگی و تربیتی است. زنانی که به این سطح از رشد فردی میرسند، قادرند با رفتار و منش خود، مفاهیم مهدوی را بهطور عملی نشان دهند و علاقه و باور نسبت به حضرت مهدی(عج) را در اطرافیان ایجاد کنند. این فرآیند، هم شامل تعالی شخصی است و هم زمینهای برای ایفای نقشهای اجتماعی و تربیتی فراهم میکند. همانگونه که امام خمینی(ره) فرمودهاند: «زنان انسانساز هستند»، زنان با خودسازی، قادرند نه تنها در رفتار خود، بلکه در تربیت فرزندان و شکلدهی ارزشهای اخلاقی نسل آینده اثرگذار باشند.
بُعد دوم رسالت زنان، تربیت نسل آینده و فرزندپروری است. زنان با نقش مستقیم در خانواده، فرصت بینظیری برای تبیین ارزشها و اخلاق مهدوی و تحقق آرامش دارند. این تربیت، شامل آموزش اصول اخلاقی، صبر، شجاعت، مسئولیتپذیری و عشق به عدالت و حق است. فرزندان، اولین نسل مخاطبان آموزههای مهدوی هستند و زن با آموزش درست و الگوسازی عملی، میتواند آنها را برای مشارکت فعال در جامعه آماده کند. این نقش، تنها محدود به انتقال اطلاعات نیست؛ بلکه شامل شکلدهی به رفتار، نگرش و انگیزه فرزندان است تا آنان در بزرگسالی، توانایی مواجهه با چالشها و مشارکت در ساخت جامعهای مبتنی بر عدالت و انتظار را داشته باشند.
در ادامه، بعد سوم نقش زنان، دیگرسازی و تأثیرگذاری اجتماعی است. زنانی که خود دارای رشد فکری و فرهنگی هستند، میتوانند با برقراری ارتباطهای مؤثر، راهنمایی و انتقال ارزشها، دیگران را به مشارکت در جامعه مهدوی تشویق کنند. این دیگرسازی شامل خانواده، دوستان، همکاران و جامعه گستردهتر میشود و به گسترش فرهنگ مهدیشناسی و مهدییاوری کمک میکند. زنان با شناخت عمیق از اصول اخلاقی و فرهنگی و استفاده از مهارتهای ارتباطی، قادرند انگیزه و آگاهی را در اطرافیان افزایش دهند و همزمان نقش خود را بهعنوان یک قشر فعال و اثرگذار حفظ کنند. این فرآیند، تداوم علاقه به ظهور و انتظار را در سطح فردی و جمعی تضمین میکند.
بیانات امام خمینی(ره) نیز اهمیت نقش زنان را در این مسیر روشن میسازد. ایشان فرمودهاند: «از دامن زن مرد به معراج میرود»؛ این جمله به روشنی نشان میدهد که تربیت و رشد اخلاقی زن، اثر مستقیم و عمیقی بر تربیت و رشد دیگر اعضای جامعه دارد. در بیانی دیگر، ایشان میفرمایند: « نقش زن در جامعه بالاتر از نقش مرد است؛ برای اینکه بانوان علاوه بر اینکه خودشان یک قشر فعّال در همه ابعاد هستند، قشرهای فعّال را در دامن خودشان تربیت میکنند.» این نگاه، نه تنها جایگاه تربیتی و فرهنگی زنان را تثبیت میکند، بلکه ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای روحی و روانی آنان برای آمادهسازی جامعه مهدوی را برجسته میسازد.
علاوه بر نقش تربیتی، زنان در آمادهسازی جامعه برای ظهور حضرت مهدی(عج) نیز وظایفی دارند. آنان میتوانند با الگوسازی عملی و حضور فعال در فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و آموزشی، محیطی آماده برای پذیرش فرهنگ مهدوی فراهم کنند. این وظیفه، تنها محدود به خانه نیست و شامل مشارکت در نهادهای اجتماعی، برنامههای فرهنگی، آموزش و فعالیتهای جمعی میشود. زنان با تواناییهای خود، میتوانند همزمان به تقویت انگیزه، ایجاد امید و ارتقای سطح معرفتی جامعه کمک کنند و فرهنگ انتظار را در جامعه زنده نگه دارند.
نکته دیگر این است که تأثیرگذاری زنان بر جامعه مهدوی از طریق ترکیب خودسازی، تربیت فرزند و دیگرسازی امکانپذیر میشود. زنانی که ابتدا خود را رشد دادهاند، سپس فرزندان و خانواده را تربیت کردهاند، در نهایت قادر خواهند بود اطرافیان و جامعه را نیز به سمت ارزشها و آموزههای مهدوی هدایت کنند. این سه گام متوالی، یک فرآیند منسجم و منطقی ایجاد میکند که هم تأثیر فردی دارد و هم اجتماعی، و تضمین میکند که فرهنگ مهدوی نه تنها حفظ شود، بلکه گسترش یابد.
در نهایت، این یادداشت نشان میدهد که زنان با ایفای نقشهای خود، هم به تعالی فردی دست مییابند و هم جامعهای پایدار، اخلاقمدار و مهدوی شکل میدهند. توجه به ظرفیتهای زنان، حمایت از رشد فردی و فرهنگی آنان، و فراهم کردن شرایط لازم برای ایفای مسئولیتهای تربیتی و اجتماعی، از ارکان تحقق جامعه مهدوی به شمار میآید و بدون حضور فعال و اثرگذار آنان، شکلگیری چنین جامعهای ممکن نخواهد بود.
