خوشنویسی؛ ابزاری گویا برای انتقال پیام قرآن

حمیده گیوی، هنرمند خوشنویس متولد ۱۳۵۳ در تهران، از کودکی به خط و نقاشی علاقه داشته و از سال ۱۳۷۶ به‌صورت حرفه‌ای وارد عرصه خوشنویسی در شاخه نستعلیق شده است. او با وجود مسئولیت‌های همسری و مادری، مسیر هنر را رها نکرده و امروز دارای مدرک فوق ممتاز از انجمن خوشنویسان ایران و گواهی درجه سه هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و برای دریافت درجه استادی آماده می‌شود. گیوی علاوه بر نستعلیق، دوره‌های عالی شکسته‌نستعلیق را نیز گذرانده، بیش از ۳۰ نمایشگاه گروهی و انفرادی برگزار کرده، در جشنواره‌های مختلف حائز رتبه شده و در سال‌های اخیر مدیریت گروه بانوان هنرمند «نقش آفتاب» را بر عهده دارد؛ گروهی که اکنون حدود ۶۲ عضو دارد و در حوزه برگزاری جشنواره‌ها، نمایشگاه‌ها و کارگاه‌های آموزشی هنرمندان زن فعال است.

او بخشی از فعالیت‌های خود را به آموزش و ارتقای مهارت نسل جدید اختصاص داده و شش جلد کتاب «خط تحریری و نگارش» برای دانش‌آموزان پایه‌های اول تا ششم دبستان تألیف کرده است تا کودکان بتوانند از سنین پایین با خط خوش و نوشتن زیبا آشنا شوند. گیوی می‌گوید نخستین استاد خوشنویسی‌اش، زین‌العابدین اسماعیلی در انجمن خوشنویسان قم بوده و یکی از جملات ماندگار او این بوده است که: «قبل از خواب، یک سوره قرآن بخوانید و یک سطر قرآنی بنویسید؛ هر دو عبادت است.» او معتقد است این نگاه، هنر را مستقیماً با تغذیه روح و انس با قرآن پیوند می‌زند.

گیوی درباره انتخاب جهت‌گیری قرآنی برای هنر خود توضیح می‌دهد که خوشنویسی به‌طور طبیعی ظرفی برای انتقال پیام است؛ گاهی کلام شاعر یا متفکر و گاهی آیات قرآن. به گفته او، هرچه هنرمند درونی‌تر و خالص‌تر کار کند، اثرش نیز تأثیرگذارتر خواهد بود. او می‌گوید با توجه به نیاز امروز جامعه به پیام‌های قرآنی، سعی کرده در آثارش به‌ویژه آیاتی را برجسته کند که نسبت به جایگاه زن، کرامت انسانی و تقوا سخن می‌گویند و زن و مرد را در کنار هم، بدون تبعیض، مخاطب قرار می‌دهند. از نگاه او، هر هنرمندی ـ چه در خوشنویسی، چه در بیان، تصویر، موسیقی حلال یا سایر رشته‌ها ـ می‌تواند هنر خود را در خدمت انتقال پیام‌های قرآنی قرار دهد.

این هنرمند قرآنی، «قلم» را بهترین ابزار جذب مخاطب می‌داند و معتقد است یک خط زیبا خودبه‌خود جاذبه ایجاد می‌کند؛ اما قبل از آن، اخلاق و رفتار خوشنویس است که اثر می‌گذارد. او می‌گوید بسیاری از مخاطبان ممکن است در ابتدا با خودِ خوشنویسی آشنا نباشند، اما وقتی می‌بینند هنرمند در انتخاب متن‌ها سراغ آیات قرآن یا جملات عمیق اخلاقی می‌رود، کنجکاو می‌شوند پیام را بخوانند و دنبال کنند؛ همین کنجکاوی می‌تواند آغاز آشنایی با مفاهیم قرآنی باشد.

گیوی فضای مجازی را یکی از موانع جدی پیش‌روی هنر حضوری و نمایشگاهی می‌داند؛ فضایی که نمی‌توان حذفش کرد، اما باید برای استفاده درست از آن فرهنگ‌سازی شود. او معتقد است در کنار این چالش، کم‌توجهی برخی نهادها به هنر نیز مشکل‌ساز است؛ از سختی گرفتن یک بنر شهری برای اطلاع‌رسانی نمایشگاه گرفته تا نبود فضای مناسب برای انجمن‌های هنری در برخی شهرها. به گفته او، با وجود فعالیت زیر نظر اداره ارشاد، حمایت‌ها در حد نیاز نیست و اگر شهرداری‌ها، مراکز فرهنگی و نهادهای مرتبط فضای جدی‌تری برای هنر خوشنویسی فراهم کنند، هم هنرمندان و هم مخاطبان، بیش از پیش از این ظرفیت بهره‌مند خواهند شد.

او درباره نقش بانوان در عرصه هنر و فعالیت‌های قرآنی می‌گوید حضور زنان در ورکشاپ‌ها، نمایشگاه‌ها و جشنواره‌ها خود یک پیام است؛ پیامی که نشان می‌دهد یک زن می‌تواند هم در خانواده نقش‌آفرین باشد و هم در حوزه هنر و فرهنگ بدرخشد. گیوی می‌گوید بسیاری از زنان، به‌دلیل فشارهای اقتصادی یا مشغله‌های خانوادگی فرصت حضور در کلاس‌ها و محافل هنری را ندارند، اما استعدادهای فراوانی دارند؛ به همین دلیل در گروه «نقش آفتاب» تلاش کرده با برگزاری کارگاه‌های رایگان و فراهم کردن فرصت حضور، زمینه شکوفایی این استعدادها را فراهم کند تا بانوان هنرمند بتوانند پیام خود را ـ به‌ویژه پیام‌های قرآنی ـ در قالب هنر به جامعه منتقل کنند.